کد خبر: ۴۰۰۳۸
تاریخ انتشار: ۳۰ مهر ۱۳۹۳ - ۱۴:۳۷

قسمت اول -تشكیل و موضوع
ماده ۱- به منظور تنظیم و تعمیم و هدایت امر بیمه در ایران و حمایت بیمه گذاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها همچنین به منظور اعمال نظارت دولت بر این فعالیت موسسه ای به نام بیمه مركز ی ایران طبق مقررات این قانون به صورت شركت سهامی تاسیس می گردد.
ماده ۲- سرمایه بیمه مركزی ایران پانصد میلیون ریال است كه به پنجاه سهم ده میلیون ریالی با نام تقسیم می شود و تمامی آن متعلق به دولت و غیر قابل انتقال است و افزایش آن با تصویب مجمع عمومی امكان پذیر است . مبلغ مزبور از محل اندوخته های شركت سهامی بیمه ایران تامین خواهد شد.
ماده ۳- مركز اصلی بیمه مركزی ایران تهران است و بیمه مركزی ایران می تواند در هر جا كه لازم بداند به شركت سهامی بیمه ایران نمایندگی بدهد.
ماده ۴- بیمه مركزی ایران تابع قوانین و مقررات عمومی مربوط به دولت و دستگاههایی كه با سرمایه دولت تشكیل شده اند نمی باشد مگر ان كه در قانون مربوط صراحتا" از بیمه مركزی ایران نام برده شده باشد ولی نسبت به مواردی كه در این قانون پیش بینی نشده باشد بیمه مركزی ایران تابع قانون تجارت است.

قسمت دوم -وظایف و اختیارات
ماده ۵- بیمه مركزی ایران دارای وظایف و اختیارات زیر است:
۱- تهیه آیین نامه و مقرراتی كه برای حسن اجرای امر بیمه درایران لازم باشد با توجه به مفاد این قانون
۲- تهیه اطلاعات لازم از فعالیتهای كلیه موسسات بیمه كه در ایران كار می كنند
۳- انجام بیمه های اتكایی اجباری
۴- قبول بیمه های اتكایی اختیاری از موسسات داخلی یا خارجی
۵- واگذاری بیمه های اتكایی به موسسات داخلی یا خارجی در هر مورد كه مقتضی باشد
۶- اداره صندوق تامین خسارتهای بدنی و تنظیم آیین نامه آن موضوع ماده ۱۰ قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب دی ماه ۱۳۴۷
۷- ارشاد و هدایت و نظارت بر موسسات بیمه و حمایت از آنها در جهت حفظ سلامت بازار بیمه و تنظیم بر امور بیمه اتكایی و جلوگیری از رقابت های مكارانه و ناسالم

تبصره :بیمه مركزی ایران ملزم به حفظ اسرار موسساتی است كه به موجب این قانون حق نظارت بر آنها را دارا می باشد و به هیچ وجه نباید از اطلاعاتی كه در جهت اجرای این قانون بدست می آورد جز در مواردی كه قانون معین مینماید استفاده كند.
 
قسمت سوم -اركان بیمه مركزی ایران

ماده ۶- بیمه مركزی ایران دارای اركان زیر است:
۱- مجمع عمومی
۲- شورای عالی بیمه
۳- هیات عامل
۴- بازرسان

فصل اول- مجمع عمومی
ماده ۷- مجمع عمومی بیمه مركزی ایران مركب از وزیر امور اقتصادی و دارایی ، وزیر كار و امور اجتماعی ،‌ هیات عامل و بازرسان بدون داشتن حق رای در جلسه شركت خواهند كرد.( به موجب تصویب نامه شماره ۴۹۷۰۸ مورخ ۲۶/۸/۱۳۵۳ هیات وزیران مستند به ماده ۴ قانون تشكیل وزارت امور اقتصادی و دارایی به شرح متن اصلاح شده است.)
ماده ۸- مجمع عمومی عادی به دعوت رئیس كل بیمه مركزی ایران سالی یك مرتبه حداكثرتا پایان شهریور ماه تشكیل می شود.
مجمع عمومی فوق العاده به دعوت رئیس كل بیمه مركزی ایران و یا به پیشنهاد هر یك از اعضا مجمع عمومی تشكیل خواهد شد.
رئیس كل بیمه مركزی ایران موظف است ظرف ده روز پس از دریافت پیشنهاد تشكیل جلسه مجمع عمومی را كتبا" دعوت كند . در دعوتنامه دستور جلسه ،‌ روز و محل انعقاد جلسه ذكر خواهد شد.
هیچ موضوعی را نمی توان در مجمع عمومی عادی یا فوق العاده مطرح كرد مگر آن كه قبلا" جزو دستور قرار داده شده باشد.
ماده ۹- وظایف مجمع عمومی به شرح زیر است :
الف - تعیین خط مشی كلی .
ب - رسیدگی و اظهار نظر نسبت به گزارش سالانه رئیس كل بیمه مركزی ایران .
ج - رسیدگی و تصویب بودجه و ترازنامه و حساب سود وزیان و ترتیب تقسیم سود.
د - تصویب سازمان و آیین نامه های مالی و اداری بیمه مركزی ایران.
هـ - تصویب مقررات استخدامی با رعایت بند پ ماده ۲ قانون استخدام كشوری .
و - انتخاب بازرسان .
ز - تعیین حقوق رئیس كل و اعضا هیات عامل و حق الزحمه بازرسان .
ح - تصمیم نسبت به هر موضوعی كه از طرف رئیس كل بیمه مركزی ایران جزو دستور قرار داده شده باشد

فصل دوم - شورای عالی بیمه
ماده ۱۰ - شورای عالی بیمه از اشخاص زیر تشكیل می شود :
۱- رئیس كل بیمه مركزی ایران
۲- معاون وزارت امور اقتصادی و دارایی
۳- معاون وزارت بازرگانی
۴- معاون وزارت كار و امور اجتماعی
۵- معاون وزارت تعاون و امور روستاها
۶- رئیس شركت سهامی بیمه ایران
۷- مدیر عامل یكی از موسسات بیمه به انتخاب سندیكای بیمه گران ایران
۸- یك نفر كارشناس امور حقوقی به انتخاب مجمع عمومی
۹- یك نفر كارشناس در امور بیمه به انتخاب مجمع عمومی
۱۰- یك نفر مطلع در امور بیمه به انتخاب رئیس اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران
تبصره : ‌اعضا شورای عالی بیمه موضوع بندهای ۷و ۸و ۹و ۱۰ برای مدت سه سال انتخاب می شوند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است
ماده ۱۱- ریاست شورایعالی بیمه بدون شركت دراخذ رای بارئیس كل بیمه مركزی ایران ودرغیاب اوباقائم مقام خواهدبود.
ماده ۱۲- اعضای شورای عالی بیمه قبل از شروع به كار باید در مجمع عمومی سوگند یاد كنند كه در انجام وظایف شورای عالی بیمه نهایت دقت و مراقبت را مبذول دارند و كلیه تصمیمات خود را به صلاح كشور اتخاذ نمایند و اسرار عالی بیمه را حفظ كنند.
ماده ۱۳- جلسات شورای عالی بیمه حداقل ماهی یكبار به دعوت رئیس شورای عالی بیمه تشكیل خواهد شد و در صورتی كه حداقل چهار نفر از اعضا شورای عالی بیمه كتبا تقاضای تشكیل جلسه را بنمایند رئیس شورای عالی بیمه موظف است ظرف یك هفته اعضای شورای عالی را برای تشكیل جلسه دعوت كند.
ماده ۱۴- جلسه شورای عالی بیمه با حضور حداقل شش نفر از اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات با اكثریت پنج رای حاضر در جلسه رسمی معتبر و قابل اجرا است . هنگام رسیدگی و اخذ رای نسبت به موسسه بیمه ای كه یكی از اعضای شورای عالی به نحوی در آن سهیم است آن عضو در رای شركت نخواهد كرد.
ماده ۱۵- صورت جلسات مذاكرات شورای عالی بیمه در دفتری ثبت و به امضای رئیس شورای عالی بیمه رسیده و در بیمه مركزی ایران نگاهداری می شود.
ماده۱۶- شورای عالی بیمه دارای دبیرخانه ای خواهد بود كه سازمان آن را شورای عالی بیمه تصویب خواهد كرد ء‌ رئیس و كاركنان دبیرخانه از بین كاركنان بیمه مركزی ایران انتخاب می شوند.
ماده ۱۷- وظایف شورای عالی بیمه به شرح زیر است:
۱- رسیدگی و اظهار نظر نسبت به صدور پروانه تاسیس یا لغو پروانه موسسات بیمه طبق مقررات این قانون و پیشنهاد آن به مجمع عمومی
۲-تصویب نمونه ترازنامه كه باید مورد استفاده موسسات بیمه قرار گیرد
۳-تعیین انواع معاملات بیمه و شرائط عمومی بیمه نامه ها و نظارت بر امور بیمه های اتكایی
۴-تعیین میزان كارمزد و حق بیمه مربوط به رشته های مختلف بیمه مستقیم
۵-تصویب آیین نامه های لازم برای هدایت امر بیمه و فعالیت موسسات بیمه
۶- رسیدگی و اظهار نظر نظر نسبت به گزارش بیمه مركزی ایران در باره عملیات و فعالیتهای موسسات بیمه در ایران كه حداقل هر ششماه یكبار باید تسلیم شود
۷- اظهار نظر در باره هرگونه پیشنهاد كه از طرف رئیس شورای عالی بیمه به آن ارجاع می شود

۸- انجام سایر وظایفی كه این قانون برای آن تعیین نموده است
 

فصل سوم - هیات عامل
ماده ۱۸- هیات عامل بیمه مركزی ایران مركب از رئیس كل و قائم مقام رئیس كل و معاونان بیمه مركزی ایران خواهد بود.
ماده ۱۹- رئیس كل بیمه مركزی ایران و قائم مقام او به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیات وزیران و معاونان بیمه مركزی ایران به پیشنهاد رئیس كل بیمه مركزی ایران و موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی به موجب تصویبنامه هیات وزیران منصوب می شوند.
ماده ۲۰- رئیس كل و قائم مقام رئیس كل بیمه مركزی ایران برای مدت چهار سال منصوب می شوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع است.
ماده ۲۱- رئیس كل بیمه مركزی ایران بالاترین مقام اجرایی و اداری بیمه مركزی ایران می باشد.
ماده ۲۲- وظایف و اختیارات رئیس كل بیمه مركزی ایران به شرح زیر است:
الف - نظارت در اجرای این قانون و آیین نامه های مربوط به آن
ب - نمایندگی بیمه مركزی ایران در مقابل اشخاص و موسسات دولتی یا خصوصی و دادگاهها و سایر مراجع قضایی و غیر قضایی با حق توكیل و سازش و سایر اختیارات مندرج در ماده ۶۲ قانون آئین دادرسی مدنی
ج - تفویض قسمتی از اختیارات خود و حق امضا به قائم مقام و یا معاونان و یا روسا یا كارمندان و تعیین وظایف آنان
د - تقدیم گزارش وضع حسابها و امور بیمه مركزی ایران به مجمع عمومی
هـ - تقدیم گزارش عملیات و فعالیت های موسسات بیمه در ایران و شورای عالی بیمه

ماده ۲۳- در غیاب رئیس كل بیمه مركزی ایران قائم مقام رئیس كل دارای كلیه اختیارات و وظایف قانونی او خواهد بود
 

فصل چهارم - بازرسان
ماده ۲۴- بیمه مركزی ایران دارای دو نفر بازرس (به موجب اساسنامه سازمان حسابرسی مصوب ۱۷/۶/۱۳۶۶ وظیفه بازرسان به سازمان حسابرسی محول گردیده است.) كه اطلاعات و تجارب كافی در امور بیمه و حسابداری داشته باشند خواهد بود كه یك نفر از آنان از طرف وزیر امور اقتصادی و دارایی و دیگری از طرف وزیر بازرگانی پیشنهاد و با تصویب مجمع عمومی برای یك سال تعیین خواهند شد ،‌ انتخاب مجدد بازرسان بلامانع است .
ماده ۲۵- بازرسان حق دارند هرگونه اطلاعی را از بیمه مركزی ایران بخواهند ولی حق دخالت مستقیم در امور بیمه مركزی ایران را ندارند.
رسیدگی به ترازنامه سالانه وظیفه اصلی بازرسان می باشد ترازنامه بیمه مركزی ایران یكماه قبل از تشكیل مجمع عمومی تسلیم بازرسان خواهد شد تا گزارش در باره آن تهیه و ضمن اظهار نظر به مجمع

قسمت چهارم - مقررات مختلف
ماده ۲۶- رئیس كل و سایر اعضا هیات عامل در مدت تصدی خود نمی توانند عضویت شركتها و موسسات بازركانی را قبول نمایند و یا در سایر دستكاههای دولتی یا ملی سمتی داشته باشند.
تبصره : تدریس در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و قبول سمتهای غیر موظف در موسسات خیریه و اجتماعی و آموزشی بلامانع است.
ماده ۲۷- اسناد مالی و اوراق بهادار و چك های بیمه مركزی ایران با دو امضا معتبر خواهد بود.
ماده ۲۸- بیمه مركزی ایران مجاز خواهد بود كه موجودیهای نقدی خود را به صورتحساب جاری و یا سپرده نزد بانك ملی ایران (این بانك در بانك ملت ادغام شده است.)نگاهداری نماید. یا براساس بودجه مصوب از محل سرمایه و ذخایر و اندوخته های خود و صندوق تامین خسارتهای بدنی تا مبلغ یكصد میلیون ریال در هر سال با تصویب هیات عامل و مازاد بر آن با تصویب مجمع عمومی به هر نوع عملیات دیگر از جمله خرید سهام و مشاركت در بانكها و شركت های دیگر با حق فروش و انتقال آنها كه برای توسعه و پیشرفت وظایف بیمه مركزی ضروری یا مفید باشد مبادرت نماید. (به موجب قانون اصلاح قانون تاسیس بیمه مركزی ایران و بیمه گری مصوب ۶/۳/۱۳۵۳ به شرح متن اصلاح شده است.)
ماده ۲۹- اعضا شورای عالی بیمه و مشاورین و اعضا اداری شورای عالی بیمه و افرادی كه شورای عالی بیمه در اجرای وظایف خود به آنها مراجعه می كند و رئیس كل و سایر اعضا هیات عامل و بازرسان و كلیه كاركنان بیمه مركزی ایران باید از افشای اطلاعات محرمانه ای كه در اجرای وظایف محوله بدست می آورند خودداری نمایند والا مشمول مقررات ماده ۱۳۸ قانون مجازات عمومی خواهند شد.
ماده ۳۰- شركت سهامی بیمه ایران عملیات خود را جز آنچه به موجب بندهای ۱و ۲و ۳و ۶و ۷ ماده ۵ این قانون جز وظایف و اختیارات بیمه مركزی ایران قرار داده شده است بر طبق اساسنامه خود ادامه خواهد داد.
وزارتخانه ها و موسسات و شركت های دولتی و شهرداریها و هر موسسه دیگری كه اكثریت سرمایه آن متعلق به دولت یا سازمانهای مزبور می باشد و یا تحت نظر دولت و یا سازمانهای مزبور اداره می شوند موظفند بیمه های خود را منحصرا" در شركت سهامی بیمه ایران انجام دهند.
این حكم شامل شركت ملی نفت ایران - شركت ملی ذوب آهن ایران - شركت هواپیمایی ملی ایران - بانك مركزی ایران - بانك ملی ایران - سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و صندوق توسعه كشاورزی خواهد بود مگر آن كه مجمع عمومی هر یك از این موسسات نسبت به بیمه آنها تصمیم دیكری اتخاذ نماید.
تبصره :‌دولت مكلف است ظرف چهار ماه از تاریخ تصویب این قانون اساسنامه جدید شركت مزبور را برای تصویب كمیسیونهای دارایی و استخدام مجلسین تقدیم كند.

بخش دوم - بیمه ‏گرى

قسمت اول - مؤسسات بیمه
فصل اول - كلیات


ماده ۳۱. عملیات بیمه در ایران به وسیله شركت‏هاى سهامى عام ایرانى كه كلیه سهام آنها بانام بوده و با رعایت این قانون و طبق قانون تجارت به ثبت رسیده‏باشند انجام خواهد گرفت.
تبصره ۱- فعالیت مؤسسات بیمه خارجى مشمول مقررات فصل چهارم این قانون خواهد بود.
تبصره ۲- تشخیص فعالیت‏هایى كه به آن عملیات بیمه اطلاق مى‏شود با شوراى عالى بیمه خواهد بود.
ماده ۳۲. تعداد سهامداران یك مؤسسه بیمه ایرانى نباید كمتر از ده شخص حقیقى یا حقوقى باشد.
ماده ۳۳. هر شخص حقیقى یا حقوقى نمى تواند بیش از ۲۰ درصد سهام یك مؤسسه بیمه ایرانى را دارا باشد، نصاب ۲۰ درصد شامل اقارب نسبى و سببى درجه یك از طبقه اول صاحب سهم نیز خواهد بود.
ماده ۳۴. احكام مواد ۳۱ و ۳۲ و ۳۳ شامل مؤسسات بیمه‏اى كه صاحب سهم آن دولت یا بنیاد پهلوى[۱] است نمى‏شود.
ماده ۳۵. واگذارى سهام مؤسسات بیمه ایرانى غیردولتى به اشخاص حقیقى یا حقوقى تبعه خارج تا بیست درصد با موافقت بیمه مركزى ایران مجاز است و بیش از آن موكول به پیشنهاد بیمه مركزى ایران و تأیید شوراى عالى بیمه و تصویب هیئت وزیران خواهد بود در مورد اخیر انتقال سود سهام سهامداران خارجى در هر سال نباید از دوازده درصد مجموع سرمایه پرداخت شده و سود انتقال نیافته سال‏هاى قبل تجاوز كند.[۲]
تبصره - انتقال سهام مؤسسات بیمه ایرانى به دولت‏هاى خارجى یا انتقال بیش از ۴۹ درصد سهام آنها به اشخاص حقیقى یا حقوقى خارجى مطلقاً ممنوع است. انتقال سهام بین سهامداران اتباع خارجى باید با موافقت قبلى بیمه مركزى ایران صورت گیرد.
ماده ۳۶. مؤسسات بیمه ایرانى با سرمایه حداقل یك‏صد میلیون ریال تشكیل مى‏شود كه باید ۵۰ درصد آن نقداً پرداخت شده باشد میزان ودیعه‏اى كه عندالاقتضا براى هر یك از رشته‏هاى بیمه در نظر گرفته خواهد شد در آیین‏نامه‏اى كه از طرف بیمه مركزى ایران تهیه و به تصویب شوراى عالى بیمه مى‏رسد تعیین خواهد شد.
ماده ۳۷. ثبت هر مؤسسه بیمه در ایران موكول به ارائه پروانه تأسیس كه از طرف بیمه مركزى ایران صادر مى‏شود خواهد بود همچنین ثبت هر گونه تغییرات بعدى در اساسنامه و میزان سرمایه و سهام مؤسسات بیمه‏اى كه به ثبت رسیده باشند موكول به ارائه موافقت بیمه مركزى ایران مى‏باشد.

فصل دوم - صدور پروانه

ماده ۳۸. براى انجام عملیات بیمه در تمام رشته‏ها یا رشته‏اى معین باید قبلاً طبق مقررات این فصل از بیمه مركزى ایران پروانه تحصیل گردد براى تحصیل پروانه مذكور متقاضى باید مدارك و اطلاعات زیر را به بیمه مركزى ایران تسلیم كند:
۱. اساسنامه مؤسسه.
۲. میزان سرمایه مؤسسه.
۳. صورت كامل اسامى شركا و مدیران و تابعیت و تعداد سهام هر یك از آنها.
۴. میزان سهام نقدى و غیرنقدى و نحوه پرداخت آنها.
۵. اسناد و مدارك و اطلاعات دیگرى كه بیمه مركزى ایران براى احراز صلاحیت مالى و فنى مؤسسه و حسن شهرت مدیران لازم بداند.
ماده ۳۹. تقاضاى صدور پروانه به بیمه مركزى ایران تسلیم مى‏شود بیمه مركزى ایران مكلف است حداكثر ظرف مدت شصت روز از تاریخ تسلیم آخرین مدارك و اطلاعات خواسته شده با رعایت مفاد بند یك ماده ۱۷ نظر مجمع عمومى را اعم از قبول یا رد تقاضا كتباً به متقاضى اعلام نماید.
هرگاه متقاضى نسبت به نظر اعلام شده اعتراض داشته باشد مى تواند ظرف سى روز اعتراض خود رابه هیئت وزیران تسلیم نماید. نظرى كه هیئت وزیران اتخاذ نماید قطعى خواهدبود.

فصل سوم - ابطال پروانه

ماده ۴۰. پروانه بیمه براى تمام رشته‏ها و یا رشته‏هاى معینى درموارد زیر پس از موافقت شوراى‏عالى بیمه با تصویب مجمع عمومى بیمه مركزى ایران ابطال خواهد شد:
۱. در صورت تقاضاى دارنده پروانه.
۲. در صورتى كه مؤسسه بیمه تا یك‏سال پس از صدور پروانه عملیات خود را شروع نكرده باشد.
۳. در مواردى كه به تشخیص بیمه مركزى ایران وضع مالى مؤسسه بیمه طورى باشد كه نتواند به تعهدات خود عمل نماید یا بر بیمه مركزى ایران ثابت گردد كه ادامه فعالیت مؤسسه به زیان بیمه‏شدگان و بیمه‏گذاران و یا صاحبان حقوق آنها است.
ماده ۴۱. در مواردى كه مؤسسه بر خلاف اساسنامه خود یا قوانین و مقررات بیمه رفتار كند به پیشنهاد بیمه مركزى ایران و تصویب شوراى عالى بیمه به‏طور موقت از قبول بیمه در رشته‏هاى معین ممنوع خواهد شد.
ماده ۴۲. در صورتى كه پروانه مؤسسه بیمه‏اى طبق ماده ۴۰ باطل گردد مؤسسه مزبور مى‏تواند ظرف سى روز به هیئت وزیران مراجعه و لغو تصمیم متخذه را درخواست كند. نظر هیئت وزیران قطعى است.
ماده ۴۳. صدور یا لغو پروانه مؤسسه بیمه و اطلاعاتى كه از لحاظ حفظ منافع بیمه‏گذاران و بیمه‏شدگان و صاحبان حقوق آنها لازم باشد به هزینه خود مؤسسه بیمه توسط بیمه مركزى ایران در روزنامه رسمى كشور و یكى از روزنامه‏هاى كثیرالانتشار تهران و در صورتى كه مؤسسه بیمه در شهر یا شهرهاى دیگر شعبه یا نمایندگى داشته باشد در یكى‏از روزنامه‏هاى آن شهرها نیز در دو نوبت به فاصله یك ماه آگهى خواهدشد.
ماده ۴۴. در صورتى كه پروانه مؤسسه بیمه‏اى براى یك یا چند رشته به‏طور دایم لغو شود بیمه مركزى ایران با تصویب شوراى عالى بیمه كلیه سوابق و اسناد مربوط به حقوق و تعهدات (پرتفوى Portefeuille) مؤسسه مزبور را به شركت سهامى بیمه ایران انتقال خواهد داد و یا ترتیب خاص دیگرى را كه متضمن منافع بیمه‏گذاران و بیمه‏شدگان و صاحبان حقوق آنها باشد خواهد داد.

فصل چهارم – مقررات مربوط به موسسات بیمه خارجی

ماده ۴۵. از تاریخ تصویب این قانون شروع فعالیت مؤسسات بیمه خارجى در ایران موكول به پیشنهاد بیمه مركزى ایران و تأیید شوراى عالى بیمه و تصویب هیئت وزیران خواهد بود.
ماده ۴۶. مؤسسات بیمه خارجى باید طبق آیین‏نامه‏اى كه به پیشنهاد بیمه مركزى ایران به تصویب شوراى عالى بیمه مى‏رسد مبلغى براى هر یك از دو رشته بیمه‏هاى زندگى و سایر انواع بیمه نزد بیمه مركزى ایران تودیع‏نمایند. مبلغ‏این ودیعه در هریك از دو موردمذكور از پانصد هزار دلار یا معادل آن از ارزهاى مورد قبول بانك‏مركزى‏ایران‏كمترنخواهد بود.
هر یك از مؤسسات بیمه خارجى باید درآمدهاى خود را سال‏به‏سال به ودیعه مزبوراضافه كند تا در هر مورد مبلغ‏ودیعه حداقل به دو برابر مبلغ مصوب شوراى عالى بیمه برسد.
افزایش ودیعه مازاد بر مبالغ فوق اختیارى است.
ماده ۴۷. انتقال درآمد مؤسسات بیمه خارجى پس از تكمیل ودیعه مذكور در ماده ۴۶ به خارج بلامانع خواهد بود مشروط بر این‏كه رقم انتقالى در هر سال از ۱۰ درصد مبلغى كه به‏عنوان ودیعه در نزد بیمه مركزى ایران است تجاوز ننماید.
تبصره - ترتیب انتقال درآمد مازاد بر ودیعه به مأخذ ده درصد در سال مذكور در این ماده موكول به پیشنهاد بیمه مركزى ایران و تأیید شوراى عالى بیمه و تصویب هیئت وزیران خواهد بود.
ماده ۴۸. مؤسسات بیمه خارجى كه در ایران كار مى‏كنند باید نماینده‏اى كه در ایران مقیم و داراى اختیارات لازم براى اداره كردن تمام كارهاى مؤسسه در ایران و انجام تعهدات از طرف مؤسسه بیمه اصلى باشد معرفى نمایند. نماینده مذكور مسئول كلیه عملیات مؤسسه بیمه اصلى در ایران خواهد بود و باید داراى اختیارنامه‏اى باشد كه ضمن آن حدود اختیارات او مشخص گردیده و حق انتخاب نماینده مجاز یا قائم‏مقام به جاى خود به او داده شده باشد.
نماینده مزبور موظف است كلیه بیمه‏هاى منعقد شده در ایران را شخصاً یا به‏وسیله قائم مقام یا نماینده مجاز خود بدون این‏كه تصویب مؤسسه بیمه اصلى لازم باشد امضا نماید و بتواند در دعاوى خوانده یا خواهان قرار گیرد و حق توكیل و سازش داشته‏باشد.
ماده ۴۹. نماینده مؤسسات بیمه خارجى فقط تا حدودى كه از مؤسسه بیمه اصلى اختیار دارد اقدام به بیمه در ایران خواهد نمود و در صورتى كه در هر یك از رشته‏هاى بیمه از مؤسسه بیمه اصلى سلب اجازه بیمه كردن به‏طور موقت یا دایم بشود و یا مؤسسه بیمه اصلى از نماینده خود جزئاً یا كلاً سلب اختیار كند باید مراتب را كتباً به بیمه مركزى ایران اطلاع دهد.
ماده ۵۰. مؤسسات بیمه خارجى علاوه بر مقررات این قانون و آیین‏نامه‏هاى اجرایى مربوط مشمول مقررات عمومى مربوط به شركت‏ها و مؤسسات خارجى نیز خواهند بود.

قسمت دوم - انحلال و ورشكستگى

ماده ۵۱. درصورتى كه ورشكستگى یك مؤسسه بیمه اعلام بشود دادگاه مكلف است قبل از اتخاذ هر گونه تصمیم نظر بیمه مركزى ایران را جلب نماید . بیمه مركزى ایران از تاریخ وصول استعلام دادگاه باید ظرف ۱۵ روز نظریه خود را كتباً به دادگاه اعلام دارد. دادگاه با توجه به نظریه بیمه مركزى ایران تصمیم مقتضى اتخاذ خواهد كرد.
ماده ۵۲. ابطال پروانه یك مؤسسه بیمه براى كلیه عملیات بیمه‏اى از موارد انحلال مؤسسه است و در این صورت مفاد ماده ۴۴ این قانون اجرا خواهد شد.
ماده ۵۳. تصفیه مؤسسه بیمه ورشكسته طبق قانون تجارت به‏عمل مى‏آید. در نقاطى كه اداره تصفیه امور ورشكستگى وجود ندارد دادگاه بیمه مركزى ایران را به‏عنوان قائم مقام اداره تصفیه تعیین مى‏نماید و در حوزه دادگاه‏هاى شهرستانى كه اداره تصفیه در آن‏جا تأسیس گردیده‏است اداره تصفیه با معاونت بیمه مركزى ایران امر تصفیه را انجام خواهد داد.

قسمت سوم - انتقال عملیات و ادغام

ماده ۵۴. مؤسسات بیمه مى‏توانند با موافقت بیمه مركزى ایران و تصویب شوراى عالى بیمه تمام یا قسمتى از پرتفوى (Portefeuille) خود را با كلیه حقوق و تعهدات ناشى از آن به یك یا چند مؤسسه بیمه مجاز دیگر واگذار كنند.
ماده ۵۵. تقاضاى انتقال پرتفوى (Portefeuille) یك مؤسسه بیمه به مؤسسات دیگر بیمه دوبار به فاصله ده روز در روزنامه رسمى كشور و در یكى از روزنامه‏هاى كثیرالانتشار تهران و عنداللزوم در یكى از روزنامه‏هاى محلى به هزینه متقاضى از طرف بیمه مركزى ایران آگهى خواهد شد.
ماده ۵۶. پس از انقضاى سه ماه از تاریخ آخرین آگهى بیمه مركزى ایران در صورت حصول اطمینان از این‏كه در این انتقال هیچ‏یك از حقوق بیمه‏شدگان و بیمه‏گذاران و صاحبان حقوق آنها تضییع نخواهد شد موافقت خود را با انتقال پرتفوى كتباً به مؤسسه بیمه متقاضى اعلام خواهد داشت.
ماده ۵۷. در صورت موافقت بیمه مركزى ایران با انتقال پرتفوى این انتقال براى كلیه بیمه‏شدگان و بیمه‏گذاران و صاحبان حقوق آنها از تاریخ انتقال معتبر خواهد بود.
ماده ۵۸. یك یا چند مؤسسه بیمه مى‏توانند با رعایت مواد ۵۶-۵۵ و ۵۷ با موافقت بیمه مركزى ایران و تصویب شوراى عالى بیمه در یك مؤسسه بیمه دیگر ادغام شوند.
ماده ۵۹. بیمه مركزى ایران به منظور حفظ حقوق بیمه‏گذاران و بیمه‏شدگان و صاحبان حقوق آنها یا به ملاحظات اقتصادى و حمایت امر بیمه مى‏تواند با تأیید شوراى عالى بیمه و تصویب مجمع عمومى بیمه مركزى ایران مؤسسات بیمه‏اى را كه وضع مالى یا ادارى آنها رضایت‏بخش نیست مكلف نماید كه در یكى از مؤسسات بیمه دیگرى كه موافق باشند ادغام شوند و در صورتى كه ادغام صورت نگیرد پروانه مؤسسه‏اى كه وضع مالى یا ادارى آن رضایت‏بخش نیست طبق مقررات این قانون لغو خواهد شد. تصمیم بیمه مركزى ایران علاوه بر ابلاغ كتبى به مؤسسات موردنظر در روزنامه رسمى كشور و در یكى از روزنامه‏هاى كثیرالانتشار تهران و عنداللزوم در یكى از روزنامه‏هاى محلى به اطلاع عموم خواهد رسید.

قسمت چهارم - مقررات مختلف

ماده ۶۰. اموال مؤسسات بیمه همچنین ودایع مذكور در مواد ۳۶ و ۴۶ تضمین حقوق و مطالبات بیمه‏گذاران، بیمه‏شدگان و صاحبان حقوق آنان است و در صورت انحلال یا ورشكستگى مؤسسه بیمه بیمه‏گذاران و بیمه‏شدگان و صاحبان حقوق آنان نسبت به سایر بستانكاران حق تقدم دارند. در میان رشته‏هاى مختلف بیمه حق تقدم با بیمه عمر است.
مؤسسات بیمه نمى‏توانند بدون موافقت قبلى بیمه مركزى ایران اموال خود را صلح حقوق نمایند و یا به رهن واگذار كنند و یا موضوع هر نوع معامله با حق استرداد قرار دهند.
دفاتر اسناد رسمى موظفند هنگام انجام این قبیل معاملات موافقتنامه بیمه مركزى ایران را مطالبه و مفاد آن‏را در سند منعكس كنند.
ماده ۶۱. مؤسسات بیمه موظفند اندوخته‏هاى فنى و قانونى نگه‏دارند و در حساب‏هاى خود نحوه به‏كار افتادن آنها را به‏طور مشخص منعكس نمایند. انواع اندوخته‏هاى فنى و قانونى براى هر یك از رشته‏هاى بیمه و میزان و طرز محاسبه همچنین‏ترتیب به‏كار انداختن این اندوخته‏ها و نحوه ارزیابى اموال منقول و غیرمنقولى كه نماینده اندوخته‏هاى مؤسسات بیمه است از طرف شوراى عالى بیمه تعیین خواهد شد.
ماده ۶۲. كلیه‏مؤسسات‏بیمه‏موظفند ترازنامه‏و حساب‏هاى سود و زیان خود را طبق نمونه‏اى كه از طرف بیمه مركزى ایران تهیه و به تصویب شوراى عالى بیمه مى‏رسد تنظیم نمایند و پس از تصویب نسخه‏اى از آن را براى بیمه مركزى ایران ارسال دارند.
ماده ۶۳. مؤسسات بیمه موظفند ترازنامه خود را در روزنامه رسمى كشور و یكى از روزنامه‏هاى كثیرالانتشار تهران درج نمایند.
ماده ۶۴. اشخاصى كه در ایران یا در خارجه به علت ارتكاب جنایت یا دزدى یا خیانت در امانت یا كلاهبردارى یا صدور چك بى‏محل یا اختلاس یا معاونت در یكى از جرایم فوق محكوم شده‏باشند و ورشكستگان به تقصیر نمى‏توانند جزو مؤسسین یا مدیران مؤسسات بیمه باشند. همچنین واگذارى نمایندگى به این اشخاص و اشتغال به دلالى از طرف آنان ممنوع است.
ماده ۶۵. در صورتى كه به حكم دادگاه مسلم شود كه ورشكستگى مؤسسه بیمه به علت تقصیر و تقلب مدیر یا مدیران بوده‏است در صورت عدم تكافوى دارایى مؤسسه مدیران متضامناً مسئول پرداخت طلب بیمه‏گذاران و بیمه‏شدگان و صاحبان حقوق آنان خواهند بود.
ماده ۶۶. عرضه بیمه جز به‏وسیله اشخاص زیر ممنوع است:
۱. مؤسسات بیمه.
۲. نمایندگان بیمه.
۳. دلالان رسمى بیمه.
تبصره - هر كارمند یا نماینده بیمه كه اقدام به عرضه بیمه نماید باید داراى كارت شناسایى از طرف مؤسسه بیمه مربوط باشد. نام دلال رسمى یا نماینده بیمه كه بیمه‏نامه وسیله او عرضه شده‏است باید در بیمه‏نامه ذكر شود.
ماده ۶۷. مؤسسات بیمه و نمایندگان و دلالان رسمى بیمه مسئول جبران خساراتى مى‏باشند كه در اجراى وظایفشان به سبب تقصیر و یا مسامحه آنها یا كاركنانشان به دیگران وارد آید.
ماده ۶۸. پروانه دلالى رسمى بیمه به‏وسیله بیمه مركزى ایران صادر خواهد شد و آیین‏نامه دلالان رسمى بیمه به پیشنهاد بیمه مركزى ایران به تصویب شوراى عالى بیمه خواهد رسید.
ماده ۶۹. هر مؤسسه بیمه در رشته یا رشته‏هاى معینى كه پروانه بیمه ندارد رأساً و یا به‏وسیله نمایندگان خود قبول بیمه نماید مكلف به جبران خسارت زیان دیده خواهد بود.
تبصره - هر شخص حقیقى یا حقوقى كه بدون داشتن پروانه از مؤسسه بیمه تحت عنوان نمایندگى بیمه براى هر یك از رشته‏ها قبول بیمه نماید به مجازات مقرر در ماده ۲۳۸ قانون مجازات عمومى محكوم خواهد شد.
ماده ۷۰. بیمه‏هاى زیر باید منحصراً به‏وسیله مؤسسات بیمه‏اى كه بر اساس این قانون اجازه فعالیت دارند انجام گیرد:
الف) بیمه اموال منقول یا غیرمنقول موجود در ایران.
ب) بیمه حمل و نقل كالاى وارداتى كه قرارداد خرید آن در ایران منعقد مى‏شود یا اعتبار اسنادى آن در ایران باز شده است.
تبصره - تجهیزات نظامى مورد نیاز وزارت دفاع و پشتیبانى نیروهاى مصلح كه فاقد امكان ساخت در داخل كشور بوده و فروشندگان آن تجهیزات حمل و نقل كالاهاى مورد معامله را انحصاراً توسط بیمه‏هاى كشور فروشنده بیمه مى‏نمایند، با پیشنهاد وزیر دفاع و پشتیبانى نیروهاى مسلح و تأیید بیمه مركزى ایران و موافقت وزیر امور اقتصادى و دارایى از شمول بند )ب( این ماده مستثنى مى‏باشد.[۳]
ج) بیمه مربوط به كارگران و مستخدمین خارجى به استثناى بیمه عمر و حوادث شخصى در مدت اقامت در ایران.
د) بیمه مربوط به ایرانیان مقیم ایران.
ماده ۷۱. كلیه مؤسسات بیمه كه در ایران فعالیت مى‏نمایند باید ۵۰ درصد در رشته بیمه‏هاى زندگى و ۲۵ درصد در سایر رشته‏ها از معاملات بیمه‏اى مستقیم خود را نزد بیمه مركزى ایران بیمه اتكایى نمایند. بیمه مركزى ایران مكلف است باتوجه‏به ظرفیت قبولى هر یك از مؤسسات بیمه‏اى كه در ایران كار مى‏كنند تمام یا قسمتى از بیمه اتكایى مجدد سهمیه اتكایى اجبارى دریافتى را درصورت تساوى شرایط به آنها واگذار نماید.
تبصره - آنچه مؤسسات بیمه به‏عنوان اتكایى قبول مى‏كنند از شمول این ماده خارج است.
ماده ۷۲. نحوه واگذارى بیمه اتكایى اجبارى و میزان كارمزد و مشاركت در سود آن براى هر رشته بیمه به‏وسیله شوراى عالى بیمه تعیین خواهد شد.
ماده ۷۳. مؤسسات بیمه كه در ایران فعالیت مى‏كنند موظف خواهند بود معادل ۳۰ درصد از مازاد سهمیه بیمه اتكایى اجبارى از معاملات مستقیم خود را با همان شرایطى كه در خارج بیمه اتكایى مى‏نمایند به بیمه مركزى ایران واگذار كنند.
درصورتى كه بیمه مركزى ایران به هر علت از قبول آن استنكاف بنماید مؤسسات مزبور مجاز خواهند بود در خارج از ایران بیمه اتكایى نمایند. انتقال ارز بابت این ۳۰ درصد موكول به ارائه اجازه بیمه مركزى ایران خواهد بود.
ماده ۷۴. مؤسسات بیمه اعم از ایرانى یا خارجى كه تا تاریخ تصویب این قانون به موجب مقررات قبلى به ثبت رسیده‏اند و مشغول فعالیت‏هاى بیمه‏اى مى‏باشند براى رشته‏هایى كه در آن فعالیت مى‏كنند احتیاج به كسب پروانه جدید نخواهند داشت ولى در هر حال موظفند ظرف هیجده ماه از تاریخ تصویب این قانون وضع خود را با مقررات این قانون تطبیق دهند در غیر این صورت پروانه آنها لغو خواهد شد. شوراى عالى بیمه مى‏تواند با توجه به دلایل و مقتضیات این مدت را یك‏بار تمدید نماید.
ماده ۷۵. مؤسسات بیمه كه در ایران كار مى‏كنند عضو سندیكاى بیمه‏گران ایران شناخته مى‏شوند. اساسنامه این سندیكا به‏وسیله بیمه مركزى ایران با جلب نظر اعضاى سندیكا تدوین مى‏شود و حداكثر ظرف شش ماه پس از تشكیل بیمه مركزى ایران به تصویب شوراى عالى بیمه خواهد رسید.
ماده ۷۶. مؤسسات بیمه كه در ایران فعالیت مى‏نمایند ملزم به رعایت دستورات بیمه مركزى ایران كه در حدود این قانون و آیین‏نامه‏هاى اجرایى آن صادر مى‏شود خواهند بود.
ماده ۷۷. كلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون از تاریخ تصویب این قانون ملغى است.
قانون فوق مشتمل بر هفتاد و هفت ماده و ده تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز شنبه ۲۹/۳/۱۳۵۰ در جلسه فوق‏العاده عصر روز یكشنبه سى‏ام خرداد ماه یك‏هزار و سیصدو پنجاه شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

۱- نام بنیاد یاد شده بعد از انقلاب به بنیاد علوى تغییر یافته است.
۲- به موجب قانون اصلاح قانون تأسیس بیمه مركزى ایران و بیمه‏گرى مصوب ۶/۳/۱۳۵۳ به شرح متن اصلاح شده است.

۱- این تبصره به صورت ماده واحده در جلسه علنى روز دوشنبه ۳/۲/۱۳۸۰ مجلس شوراى اسلامى تصویب و در تاریخ ۱۲/۲/۱۳۸۰ به تأیید شوراى نگهبان رسیده است كه به ماده ۷۰ قانون تأسیس بیمه مركزى ایران و بیمه‏گرى مصوب ۳۰/۳/۱۳۵۰ الحاق مى‏شود.

نام:
ایمیل:
* نظر: